Menu

Ακούστε μας από το κινητό σας

mobile logosAmobile logosB

"Δεν υπάρχει έλληνας συνθέτης που να μην έκανα τραγούδια μαζί του.." : Δημήτρης Χριστοδούλου - αφιέρωμα ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ (Σφίγγα 25/4/2018)

Μπαίνοντας στη Σφίγγα το βράδυ της Τετάρτης 25/4, η εικόνα ήταν αυτή, η ώρα ήταν περίπου 21.30. Η αίθουσα σχεδόν γεμάτη, πρόσωπα που σίγουρα στην εικόνα του πανιού είχαν να θυμηθούν πολλά, αλλά και περίμεναν και πολλά για το βράδυ αυτό. Το τραπέζι μου με περίμενε, οι άνθρωποι της Σφίγγας πολύ γρήγορα, όπως πάντα, μας περιποιήθηκαν και με το παραπάνω. 

20180425 2329441
Και νά σου ο Θανάσης Συλιβός, όλος χαρά αλλά και αγχωμένος. Είπαμε να τα πούμε αργότερα, γιατί η βραδιά ήδη ξεκινούσε, σχεδόν 21.45.
Μπήκε η ορχήστρα, κάθησε τελευταίος ο μαέστρος ο Θανάσης Σοφράς.  Κώστας Παπακωστόπουλος κιθάρα, Βασίλης Δρογκάρης ακορντεόν, Δημήτρης Ρέππας μπουζούκι, Νίκος Καρατζάς κρουστά, Θανάσης Σοφράς κοντραμπάσο. Ενορχήστρωση: Θανάσης Σοφράς.

xristodoyloy theodorakis papadopoulos karnezis1
Η βραδιά ξεκίνησε με ένα 7λεπτο βίντεο (σκληρή δουλειά του Θανάση Συλιβού όπως μου είπε), προσπαθώντας να μοντάρει Θεοδωράκη, Ζαμπέτα, Χριστοδούλου, Μελίνα Μερκούρη να μιλούν για τον δημιουργό. Ο ίδιος έλεγε ότι "δεν γράφω τίποτα για να γίνει τραγούδι", ο Θεοδωράκης εξήγησε τους χρόνους που έκαναν να συνεργαστούν και λόγω της αυτοεξορίας του Χριστοδούλου, ο Ζαμπέτας με το γνωστό του ύφος, εξηγούσε πως του ζήτησε "κανένα τραγουδάκι". Και πως το πήρε στο ουζερί του "Απότσου", διπλωμένο χαρτάκι που έλεγε "Δεν έχει δρόμο να διαβώ"...

20180425 2309131
Ο Νίκος Ανδρουλάκης μας καλησπέρισε πρώτος από τους καλλιτέχνες, ο γιος του σπουδαίου λυράρη Μανώλη, ένας τραγουδιστής "εργάτης" και πάντοτε στο πάλκο, δίπλα σε μεγάλους και ερμηνεύοντας μεγάλα τραγούδια. Ο Νίκος μας ταξίδεψε στις επιτυχίες που γράφτηκαν με τον Μίκη την πρώτη περίοδο, "Καημός", "Βράχο βράχο", "Παράπονο", "Βράδιασε". Λες κι όλοι το περίμεναν, καταχειροκροτήθηκε η επιλογή "Έχει η νύχτα θάνατο", από την ταινία "Ψηλά τα χέρια Χίτλερ" του Ροβήρου Μανθούλη του 1962. Όμως το τραγούδι αυτό κυκλοφόρησε σε άλμπουμ μόλις το 1988, πολύ σπάνια ηχογράφηση με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση (

).

XRI5
Η Σοφία Παπάζογλου, άερινη, μοναδική, πανέμορφη, μας χαιρέτισε με το "Μια καλημέρα είναι αυτή". Βεβαίως, αν προλόγιζα με λίγα λόγια τη Σοφία Παπάζογλου, αφ' ενός θα την αδικούσα, αφ' ετέρου θα έλεγα ότι πρόκειται για μια τεράστια μορφή στο τραγούδι ξεκινώντας από τα 1995 και τον Νίκο Μαμαγκάκη και φτάνοντας μέχρι σήμερα να έχει γυρίσει όλον τον κόσμο και να συνοδεύει σπουδαίες ορχήστρες ή ονόματα μέχρι και του παγκόσμιουστερεώματος. Η συνέχεια λοιπόν έχει ως εξής, με επίσης σπάνιο τραγούδι του δημιουργού, το "ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ"
Παραθέτω από πηγές:
Στη γειτονιά μας υπήρχε και μια ονομαστή μπιραρία. Η γνωστή από το όνομα του ιδιοκτήτη της, Μπιραρία του Μαυρομάτη, στη γωνία Λ. Κωνσταντινουπόλεως και Ιεράς Οδού. Μεγάλη αίθουσα, με κήπο, με φοίνικες, δάφνες, γιασεμιά και αγιοκλήματα.
Περιμένοντας το τρόλεϊ στη Λένορμαν, το μάτι μου έπεσε στο όνομα στο όνομα της στάσης: "Κίκιζα". Κάτι μου θύμιζε, κόλλησα, επεξεργάστηκα την πληροφορία και θυμήθηκα ότι είχα ένα εξαιρετικό βιβλιαράκι για το Μεταξουργείου. "Κίκιζας": το μεγαλύτερο προπολεμικό σούπερ μάρκετ της Αθήνας, τόσο γνωστό που η ευρύτερη αυτή γειτονιά του Μεταξουργείου είχε πάρει το όνομα.
kikizas κίκιζας1kikiza stasi κίκιζας21
Και παρακάτω οι στίχοι από το τραγούδι "ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ" (1967) του ποιητή / στιχουργού (μεταξύ άλλων) Δημήτρη Χριστοδούλου, γεννημένου το 1924 στο Μεταξουργείο, με ερμηνευτή τον Δημήτρη Μητροπάνο.
Στη γειτονιά του Κίκιζα, 
στον Άγιο Κωνσταντίνο, 
για να βρεθώ μιαν Άνοιξη
και τη ζωή και την καρδιά μου δίνω, 
στη γειτονιά του Κίκιζα, 
στον Άγιο Κωνσταντίνο.

Στου Μαυρομάτη τη γωνιά, 
στη βρύση του Λεμπέση, 
φέρε με, μαύρη μου καρδιά, 
η νύχτα προ- η νύχτα προτού πέσει, 
στου Μαυρομάτη τη γωνιά, 
στη βρύση του Λεμπέση.

XRI11
Η συνέχεια ανήκε στην εξαιρετική Ευτυχία Μητρίτσα. Η Ευτυχία δείχνει την τάση της στο παραδοσιακό τραγούδι, στα λαϊκό-έντεχνο τραγούδι. Άλλωστε έχει τραγουδήσει και πολύ ρεμπέτικο, ερμηνεύοντας Νίνου, Ρόζα ή και Ρίτα Αμπατζή. Παρ' όλ' αυτά μονολογούσα ακούγοντάς την: "Βρε σε κάποια φέρνει πολύ όσο ωριμάζει η φωνή της, ποια είναι, ποια να είναι...". Το τραγούδι όμως με συνεπήρε, μου θύμισε μοναδικές ερμηνείες, που το κορίτσι αυτό μπορούσε να προσφέρει. Το "Κουράστηκα να σε κρατώ"έχει περάσει πρώτα από Καρέζη, μετά από Μπιθικώτση και Φαραντούρη, τραγούδι του 1965, του Μάνου του Λοίζου. Το χειροκρότημα πολύ και πανάξια. Κάπου εκεί καταλάβαινες τη σπουδαιότητα της βραδιάς, καταλάβαινα και τη δυσκολία που συνάντησε ο Θανάσης Συλιβός να διαλέξει, να συντονίσει. Το τραγούδι αυτό, ανέβασε ρυθμό στην αίθουσα που ήταν πλέον ασφυκτικά γεμάτη.
Μέχρι το διάλειμμα, ακούστηκαν πολλά γνωστά τραγούδια, μέχρι του Ζορζ Μουστακί οι πανέμορφες επιτυχίες "Μεσόγειος" και "Μοναξιά", η Σοφία και ο Νίκος ερμήνευσαν μαζί το "Κράτα το φιλί" του Μίμη Πλέσσα, από το "Μια σταγόνα αλάτι" του 1973, θυμίζοντας Καλογιάννη και Πετρή Σαλπέα. Το φινάλε του α' μέρους κινηματογραφικ από τον Νίκο Ανδρουλάκη, "Μέρα μπαίνει μέρα βγαίνει" του Ζαμπέτα, από τα 1967, στην ταινία "Δημήτρη μου, Δημήτρη μου" με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ.
Διαλειμματάκι για τα γνωστά, κάτι να αλλάξουν οι παρέες, να χαιρετηθούν, κάτι να ανανεωθούν τα ποτά, μη φανταστείτε πέρασε γρήγορα το "5 λεπτά διάλειμμα" που ανήγγειλε ο Νίκος.
Το β μέρος ξεκίνησε με την Ευτυχία Μητρίτσα στη σκηνή, να μας ενημερώνει ότι ο Θανάσης Σοφράς, εκτός των άλλων υποχρεώσεών στη βραδιά, θα τραγουδούσε κιόλας! Πάμε μαέστρο! Ανοίγει η πενιά του Δημήτρη Ρέππα, χασάπικο για την ταινία "Οι αδίστακτοι" του 1965. Τραγούδι Καζαντζίδης, Μαρινέλλα αλλά και Νίκος Κούρκουλος στο δεύτερο κουπλέ, μπουζούκια έπαιζαν οι Σπύρος Ευσταθίου και ο νέος τότε Χρήστος Νικολόπουλος. Τι τραγούδι! "Ποιος δρόμος είναι ανοιχτός"! Όπως πληροφορούμαστε από την έρευνα των Νίκου Μητρογιανόπουλου, Γιώργου Αθητάκη και Κώστα Χρηστίδη, σχετικά με τις εμφανίσεις του Καζαντζίδη στον κινηματογράφο (έρευνα για λογαριασμό του περιοδικού «Λαϊκό Τραγούδι»-- «Τεύχος 17»), η κινηματογραφική αυτή εκτέλεση του τραγουδιού κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1988 στον δίσκο «Γιάννης Μαρκόπουλος στον Ελληνικό Κινηματογράφο».
Η Σοφία Παπάζογλου ανέλαβε τα τραγούδια του Ζαμπέτα στο δεύτερο αυτό μέρος, εκτός του "Δεν έχει δρόμο να διαβώ" που ερμήνευσε η Ευτυχία. Στο σημείο αυτό, τραγούδι Ζαμπέτα και γυναικεία ερμηνεία, θυμήθηκα ότι εκτός της Μοσχολιού, μια γυναίκα είχε ιδιαίτερη φωνή, με βραχνάδα, με δύναμη,. με βάθος και την έλεγαν Ελένη Ροδά. Εκεί έκλεισα το συνειρμό μου, ποια μου θύμιζε η Ευτυχία Μητρίτσα. Και ακολούθησαν από τη Σοφία "Κοντά στα ξημερώματα", "Τι να φταίει", "Μεσάνυχτα που να σε βρω", τραγούδι που έχουν ερμηνεύσει δυο μεγάλα ντουέτα, Καζαντζίδης & Μαρινέλλα, Τζανετής & Μοσχολιού με την ιδιαιτερότητα ότι άλλαξαν οι βασικές φωνές, ανδρική στην πρώτη περίπτωση και γυναικεία στη δεύτερη. ΤΑ περίφημα "Βουνά και κάστρα" του 1964 επίσης, τελικά πολύς ο Ζαμπέτας! Αλλά και τεράστιος ο Δημήτρης Χριστοδούλου.
Η ατμόσφαιρα σχεδόν εορταστική, υπέροχη βραδιά, υπέροχος κόσμος και υπέροχος χώρος για μια τέτοια εκδήλωση. Και κάπου προς το τέλος ο Νίκος Ανδρουλάκης απλά ξεκίνησε να τραγουδά, ανατριχιάζοντας όλους μας: "Γεννήθηκα σε μια στιγμή", του Λίνου Κόκοτου, μοναδική θύμηση για τον Νίκο Ξυλούρη. "Kαι όταν είπα την αλήθεια όλοι οι δρόμοι κλείστηκαν", στίχος που δείχνει το μεγαλείο του δημιουργού, ενός ανρθώπου που αν και δεν τελείωσε καλά καλά το σχολείο, αποδεικνύει κάθε στιγμή τη δύναμη της θέλησης. Κι όλα αυτά από την εργασάι του σε βιβλιοπωλείο, παιδί μικρό.

20180426 0035361
Οι καλλιτέχνες ήρθαν στη σκηνή όλοι μαζί, τραγούδησε ο κόσμος ξανά και δυνατά για τον "Καημό", για το "Παράπονο", για το "Βράχο". Κι άλλο, κι άλλο, ζήταγε ο κόσμος. Και πάλι με τά από το άλλο θα ζητάγαμε... κι άλλο.
Τα φώτα άναψαν, ο Θανάσης Συλιβός δεν ανέβηκε στη σκηνή που τον ζήτησαν οι καλλιτέχνες και η ορχήστρα, έμεινε κάτω με τον κόσμο να χειροκροτάμε ασταμάτητα, δείγμα ότι κι ο ίδιος το ζούσε, το απολάμβανε. Νομίζω ότι οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στις "καλές πράξεις" Κε Θανάση Συλιβέ, δεν ξέρω πως ανταμείβονται αλλά ξέρω πως γεμίζουν καρδιές και στήθια από περηφάνια και τη χαρά της στιγμής. Από μουσικής - ιστορικής - δημοσιογραφικής αλλά και "ρεπορταζιακής" απόψεως ο στόχος επετεύχθη. Επειδή λατρεύω τη μουσική ιστορία και την αυθεντικότητα των γεγονότων, αυτή η βραδιά μου έδωσε την ευκαιρία να υπερτονίσω στιγμές του ελληνικού τραγουδιού. Ο Δημήτρης Χριστοδούλου αποδεικνύεται τεράστιος δημιουργός, εφάμιλλος όσων έκανε τραγούδια μαζί τους τουλάχιστον... Και όπως έγραψα στον τίτλο την ατάκα του δημιουργού:
"Δεν υπάρχει έλληνας συνθέτης που να μην έκανα τραγούδια μαζί του.."


Πηγές: 1) http://akadimia-platonos.blogspot.gr/2011/11/blog-post_7118.html
2)(http://athensville.blogspot.gr/2010/02/blog-post_10.html
3) «Λαϊκό Τραγούδι»-- «Τεύχος 17»


Για τον LAVITA RADIO (www.lavitaradio.gr,@lavita_radio ακολουθείστε μας και στο twitter)
Κώστας Προβατάς

back to top